Rusland: Een inleiding

Als je een gemiddelde Nederlander vraagt of hij een Russisch woord kent, zal hij na enig aarzelen vast het woord ‘njet’ in de mond nemen. Trots zegt hij er dan ook nog bij dat het ‘nee’ betekent. Al verder vragend, pols je of hij nog meer Russische woorden kent. Op de cliché ‘baboeschka’ (vrouw) en ‘datsche’ (buitenhuisje) na, die menig Nederlander zelfs niet kent, blijkt de kennis dan toch minimaal.
Wellicht zou de Nederlander die vroeger goed oplette bij geschiedenis nog de woorden ‘glasnost’ en ‘perestrojka’ uit de diepe donkere krochten van zijn geheugen weten te vissen. Maar als we dan nog een stapje verder gaan en vragen om de betekenis van deze geschiedkundig verantwoorde woorden, zouden de meeste Nederlanders het laten afweten.

En zoiets is jammer. Want zonder aarzelen nemen wij vele woorden uit het Engels, Amerikaans, Duits en Frans over zonder er zelfs maar over na te denken. Toch blijven Rusland en ‘Het Russisch’ twee culturele aspecten die door de meeste Nederlanders liever ver van huis gehouden worden. Zonde.
Behalve dat het zo koud is in Rusland, kan ik geen enkel negatief punt van het land opnoemen. Het is corrupt, slechts gedeeltelijk gemoderniseerd en het grote gedeelte van de bevolking leeft er nog in grote armoede. En juist daarom zou je als welvaartskind van het Koninkrijk Der Nederlanden eens af moeten reizen naar Rusland.
Dan heb ik niet eens wereldverbeterende motieven voor, het gaat puur om het feit Het eens gezien te hebben. Om te ervaren dat er behalve Nederland, buurlanden en je vaste vakantiestekje nog meer landen bestaan. En dat er net zulke mooie en beschaafde culturen bestaan als die wij kennen uit boekjes, als we eens de oogkleppen afnemen en verder kijken dan onze neusjes lang zijn. Want Rusland is zeker het bekijken waard.

Want dan sta je daar in Rusland, het ene moment met een openhangende mond de wonderschone kunst in L’Hermitage in Sint Petersburg (ooit Leningrad) bewonderend en het andere moment geschokt kijkend naar bouwvallige woningen. Alleen in Moskou al bestaat er een gigantisch grote kloof tussen verschrikkelijk-rijk (denk in miljoenen of miljarden) en verschrikkelijk-arm (denk aan zwervers die in de winter doodvriezen op straat). Als mens ga je je dan toch afvragen hoe het in hemelsnaam zo heeft kunnen gebeuren?
Steeds meer Russen stemmen communistisch, ze willen terug naar de goede oude tijd, toen ze weliswaar arm waren, maar altijd nog minder arm dan dat ze nu zijn.
Zelfs het communisme had voor veel Russen zo zijn goede kanten. Wie zou er niet iets waarderen waarin hij vele jaren heeft geleefd? De gemiddelde Rus werd toentertijd veilig afgeschermd van alle vuile zaakjes waar wij nu weet van hebben. Sommigen willen vandaag de dag nog niet geloven dat Stalin ‘slecht’ was.
Was het communisme dan toch niet zo slecht voor de burgers? Wat is er eigenlijk mee fout gegaan? Op deze en andere vragen rondom Rusland in de tijd van het communisme zullen in dit beknopte profielwerkstuk behandeld worden.

Wat waren de oorzaken van de val van het communisme?

Dit is de centrale vraag die in de komende (ruim) twintig bladzijdes als rode draad door het geheel verweven zal zijn. Als deelvragen is het heel eenvoudig onderverdeeld, namelijk een echte oorzakelijke verdeling. Hierbij bedoel ik de politieke oorzaken, economische oorzaken etcetera. Deze oorzaken zullen soms vanzelfsprekend nogmaals onderverdeeld zijn. Deze aanpak is het geval van een hoofdvraag die naar oorzaken vraagt nu eenmaal het duidelijkst.
Mijn hypothetische opvatting met betrekking tot deze hoofdvraag is als volgt. Mijns inziens is het theoretisch briljante hersenspinsel van Karl Marx (het marxisme) als fout geïnterpreteerde basis gebruikt voor het communisme. Het idee dat er was, was goed en misschien zelfs praktisch haalbaar, maar op de manier waarop het in Rusland werd ingevoerd was de fout. De leiders zelf zetten het marxisme naar eigen hand om zo een voor hen zo voordelige uitkomst mogelijk te maken. De fout ligt dus niet bij de theorie, die bij voorbaat al incorrect was geweest, maar veel meer bij de wijze van uitvoering.

Met de hoop dit geheel tot een goed einde te brengen, loods ik u nu naar de eerste bladzijdes van dit werkstuk, waar met veel inspanning aan gewerkt is.

Het terreurregime van de oude mensch

Normen en waarden verloedering. Die jeugd van tegenwoordig, die heeft geen respect meer voor ouderen en volwassenen. Ik moet JP nageven dat dit vaak op waarheid berust; de brugger van vandaag de dag is niet meer de brugklasser die ik ooit was. Helaas. Want ik was netjes, had respect voor 'ouderen' en begon pas aandacht buiten de klas op te eisen vanaf de vierde klas. Zo gaat het vandaag de dag niet meer bij ons op school. Je moet letterlijk de kleine rotkindjes van je af slaan wil je nog ongehavend bij je lokaal aankomen. Rustig en timide op de achtergrond leven is er voor de jongste middelbare leerlingen dan ook niet meer bij, nee geschreeuw en irritant gedrag is de meest dominante verschijningsvorm. Als je als zesdeklasser vriendelijk aan een brugleerling verzoekt of hij het contanste beluister van zijn Nokia-geluidjes wil stopzetten, krijg je een grote bek en gaat hij rustig door. Pas als er een imposante manskerel aan komt zetten die dreigt met klappen, houdt het vervelende kereltje zijn smoel. Wat ook nog regelmatig voorkomt is dat ze je gewoon gaan slaan als je een onmogelijke poging aan het wagen bent om door de massa van kleverige leerlingen vooruit te komen. Jawel, fysiek geweld wordt zelfs door de jongste levensvorm op het Revius niet geschuwd.

Aanpakken die krengen, is dan ook mijn levensmotto. Maar wij 'jongeren' worden vaak over een kam geschoren. Mijns inziens is een dertienjarig pubertje een heel andere levensvorm dan een achttienjarige intellectueel ingestelde persoonlijkheid. Toch zijn het beide jongeren, zolang ze onderwijs volgen op een middelbare school tenminste. (Want, ga ik studeren, dan hoor ik onmiddelijk thuis in het hokje van 'studenten'.) Dat is er dus überhaupt al fout aan het geheel. Ook meen ik dat de gemiddelde jongere echt wel netjes doet tegen oudere mensen in (bijv.) de trein of op straat. Het is het hanggroepgedrag dat veel jongeren tot slecht gedrag leidt. De mens is individueel gezien niet slecht, maar juist goed.
En nu wil ik even een heel nieuw aspect aansnijden. Namelijk de verloedering van de ouderen in onze samenleving. Jazeker, juist deze vergrijzende massa begint steeds meer regels en etiquette aan haar laars te lappen.

Laten we een mooi praktijkvoorbeeld nemen uit mijn leven. Als ik naar de apotheek ga om een receptje op te halen, ga ik netjes in de rij staan. Dan wacht ik vaak een niet te verwaarloze aantal minuten netjes op mijn beurt. En dan komt er vlak voordat ik aan de beurt ben, een oude vrouw binnenlopen. Het belletje gaat en ik sta op om naar de balie te lopen, hopt (jaa, dan kunnen ze wel snel lopen) die vrouw gewoon vlak voor mijn neus naar de balie. Ik ben dan zo'n netjes meisje die daar niet een hele scène om gaat staan maken, maar ik vind het buitengewoon walgelijk en achterbaks. Iedere keer, echt iedere keer als ik naar de apotheek gebeurt mij zo iets gelijksoortigs. Zelfs in de rij bij de kassa van de Albert Heijn ben ik niet veilig voor dit terreurregime van de Ouden Van Dagen.

Het is ook zo onlogisch als het maar kan. Want juist deze mensen die alle tijd hebben en juist zo van de kleine dingen in het leven zouden moeten genieten, staan voor te dringen alsof ze nog duizenden belangrijke zaken te regelen hebben. En ik die voor de volgende dag vele boeken uit mijn hoofd moet leren mag maar weer lang staan wachten. Natuurlijk gaat het mij niet om die minuutjes, maar om het principe. Als jongere zou je zoiets al helemaal niet moeten flikken, nee dan krijg je allerlei beschuldigende woorden naar je hoofd gegooid. Maar als die oude mensjes het doen, knijpt iedereen gewillig een oogje dicht.
Omdat zij eerder doodgaan dan ik mogen zij voorkruipen ofzo?

Maagdelijkheid

maag·de·lijk·heid (de ~ (v.), -heden)
1 ongereptheid
2 het maagd-zijn
3 [r.-k.] de ongehuwde staat

Maagdelijk zijn is niet meer iets dat de gemiddelde jongere met trots in de mond neemt. In deze moderne seksuele maatschappij is het percentage van jongeren zonder seksuele ervaringen bijzonder laag. De jeugd gaat op steeds jongere leeftijd de vleeschelijke lusten ontdekken. Het verschijnsel van de maagdelijkheid lijkt geen deugd meer te zijn, niet zoals het vroeger was.

De grote boze telefoon

Ik heb het niet zo op telefoons. Een mobiele telefoon zie ik dan nog wel zitten; die heeft niet zo'n pijnigend rinkelgeluidje en laat je vrijwel altijd zien wie er belt. Ook is het zo dat mijn mobiele telefoon al maanden verwaarloosd en zonder batterij in een hoekje ligt. Er is dus niet zoveel om bang voor te zijn.
Maar als de gewone huistelefoon gaat en het beangstigende rinkelgeluid weer eens door merg en been gaat, kom ik niet in de buurt van de telefoon. Onze telefoon is rood, de kleur van de duivel of zelfs van de hel. Dat zegt toch al wel genoeg?

De Selectie

Ze zullen naar me kijken. Ze zullen naar me staren. Ze zullen gaan bedenken of ik 'het' heb. Of ik überhaupt wel geschikt ben. Of ik wel goede dingen zeg. Of ik niet te snel praat. Misschien word ik wel afgekeurd door mijn stressvlekken. Misschien mag dat niet op de televisie. Mijn handicap is dat ik te snel praat. Dat doe ik altijd. Ze zei het ook, als ik dat niet had gedaan, dan. Maar nu krijg ik deze kans. Ik grijp hem aan, want ik wil het zo graag. Dit is de eerste keer in mijn hele schoolcarrière dat ik niet gillend wegren als iemand het woord 'debat' in de mond neemt. Ik ga mijn angsten onder ogen zien. Ik wil ze overwinnen.

Waarom Kerst niet meer Kerst is

Kerst is leuk. Je doet dingen met andere mensen die je aardig vind, koopt cadeautjes, gaat lekker dineren, versiert een kerstboom, al met al: je hebt het naar je zin. Alhoewel je soms een beetje kriegel wordt van al die romantiserende kerstreclames, hoort dat er toch allemaal bij en accepteer je het zwijgzaam. Zelfs als je een dagje uit gaat naar de Winterefteling en continue geconfronteerd wordt met innig gearmde stelletjes, draai je je hoofd om en trekt je er niets van aan.

De Psycholoog: een vreemd verschijnsel

Misschien heb je er nog nooit mee te maken gehad, met het fenomeen van de psychologie, maar toch is het noodzakelijk dat je je eens over dit onderwerp laat inlichten. Want ik heb me er de laatste weken in verdiept en ik kan je zeggen dat hoe meer ik erover nadenk, hoe minder ik het snap. Want psychologen zijn vreemd.
Niet gewoon vreemd, als in een pratend konijn, maar meer vreemd als in onbegrijpelijk en niet te bevatten. Een pratend konijn is wel zeker te bevatten, je kan het waarnemen, analyseren, aan tests onderwerpen etcetera.

Maar het beroep van De Psycholoog is dus het luisteren naar zijn patiënten en hen bij te staan in (bijvoorbeeld) de verwerking van problemen. Als sensatiebelust persoon denk je dan meteen aan cliché trauma’s zoals incest, maar het kan ook ‘simpelweg’ over een verloren liefde gaan. Met andere woorden: De Psycholoog is er voor alles en iedereen.

Ik voel me net een arbeider

Al dagenlang werk ik maar en werk ik maar. Soms word ik zelfs wakker en dan duurt het even voordat ik besef dat ik 'werk'. Ja mensen, het is weer SETweek (toetsweek, voor de leken onder ons) en dat betekent werken voor de gemiddelde leerling. Want plannen zoals het door het studiehuis eens bedoeld is, werkt bij ons niet. We leven met de dag. En dus leer ik nu voor het vak waarvan ik morgen een SET (schriftelijk schoolexamen toets ofzo) krijg.
Ben je diep van binnen eigenlijk een schrijver in hart en nieren, dan moet je het nog maar eens te zien bolwerken in deze hectische dagen met SETweken. Daarom werk ik regelmatig tot een uurtje of drie in de nacht. Niet echt goed voor lijf en leden, maar mijn verhaal moet er toch echt uit! Al zo lang zit het in me, uit uit uit moet het! Ik voel me net een hoogzwangere vrouw die ieder moment de persweeën voelt aankomen, maar geen tijd heeft om het kind eruit te persen.
Helaas zal ik nu genoodzaakt moeten zijn om te gaan douchen.

De teleologie van het schrijven

Er zitten verhalen, woorden en zinnen in mijn hoofd. Allemaal met hetzelfde doel: geschreven te worden, als kralen aan een ketting geregen te worden tot een geheel. Dat moet ik dan, soms met veel moeite, te zien verwezelijken. De verhalen zijn er, afwachtend zitten ze in mijn hoofd, geschreven willen ze worden. Ik ben slechts het middel waarmee het doel van de woorden bereikt wordt.
De woorden zijn onstaan om geschreven te worden.

En dan gaat dit middel nu eerst het demarcatieprobleem begrijpen.

Mooie mannen

Overal om mij heen lijken ze opeens rond te dwalen. Knappe, leuke, lieve, humoristische en lekkere mannen. Alsof ze een demonisch pact gesloten hebben, allen vastberaden om mij te laten bezwijken voor hun niet te evenaren goddelijkheid. Waar ik dan op val? Wat het hem dan is wat een man voor mij knap maakt? Ik zou het niet weten. Iets magisch, iets onbeschrijfelijks vindt plaats in mij op het moment dat ik zo'n man zie.
Mannen, dat is het juiste woord. Want ze zijn altijd te oud, te succesvol en te onbereikbaar. Ik noem Wouter Bos, Dennis Horstmann, Daniel Brühl of Robin Ibens. (Mocht je een van de vier zijn en dit lezen, schroom niet om in contact met mij te treden...) Het is wel lekker, moet ik overigens toegeven, om gewoon weer eens onbezorgd weg te dromen in je bed over iemand waar je geen trauma's of depressies aan over gaat houden. Want het lijkt me een tikkeltje onwaarschijnlijk dat Wouter Bos tijdens een Tweede Kamer debat even voor de camera meedeelt dat hij mij echt walgelijk lelijk vindt.

Onzinnig, natuurlijk is het loos, maar welke vorm van liefde of seks is er niet onzinnig? Is samen een gezin beginnen, kinderen krijgen en uiteindelijk scheiden dan wel zinvol? Ik zou eerder zeggen dat ik goed bezig ben, in tegenstelling tot de overige 89,9% van de Nederlandse bevolking die allemaal verliefd en 'gelukkig' zijn.

Hm, ga ik weer met mijn anti-liefde propaganda. Soms ben ik geneigd om me ook onverhoeds in het gat der liefde te storten, maar ik realiseer me nog altijd, net voordat ik wil gaan springen dat het allemaal voor niks zal zijn. Want liefhebben is verliezen. Altijd, vroeger of later, verlies je wel in het spel der liefde. Begin er gewoon niet aan.

En wat al die mooie mannen betreft, ik weet er straks geen raad meer mee. Dan ga ik met voorbedachten rade delinquent in Leuven worden, alleen maar om me zo in het gat der liefde te storten.
Trouwens, hebben jullie dat nou ook altijd, dat de man van je dromen al bezet is? (Of getrouwd en zelfs met kind?)

Romantiek wordt zo geromantiseerd

Klinkt logisch, maar dat is het helemaal niet. Want waarom zou romantiek nou fantastisch perfect en wonderschoon moeten zijn? Misschien zijn wij mensen er wel helemaal niet van gedient om te worden aanbeden, liefgehad en geknuffeld. Want wat moet je er nou eenmaal mee? Het is mooi en prettig op het moment dat het plaatsvindt (dit gok ik, bij gebrek aan eigen ervaring), maar het is nou niet alsof je het daarna als getuigschrift kan gebruiken voor de rest van je leven. Liefde is simpelweg geen garantie dat alles goed gaat komen en dat je gelukkig wordt.

Hoeveel dieptrieste verhalen gaan er niet uit van het fenomeen der liefde? Hoeveel levens zijn er niet vroegtijdig afgebroken als gevolg van desastreuse liefdesperikelen? Als ik de woorden Romeo & Juliet, Orpheus & Eurydice en het wat modernere maar niet minder tragische Moulin Rouge in de mond neem, moet dan niet iedereen bevestigend knikken? Liefde kan vast goddelijk, heerlijk en onbeschrijflijk fantastisch zijn, maar kan het niet mede daarom ook een grote vernietigende kracht in zich hebben?

Zelfs ik ben al vaak door liefde stukgemaakt, hoe zou dat dan wel niet bij andere mensen zitten? Liefde is er, we kunnen het niet ontkennen, maar we moeten ophouden met dat constante geperfectioneer van de liefde. Alsof alles opeens 'goed' is als we liefde vinden. Of dat alles misschien wel slecht, verloedert en walgelijk mag zijn, maar dat het allemaal niks uitmaakt zolang je 'de ware' gevonden hebt. Dat is natuurlijk ook de reinste onzin: de ware. Alsof er nou echt een of andere kerel of dame op deze hele aardkloot rondhobbelt die voorbestemd is om zijn of haar leven bij jou te brengen. En de kans dat je deze ware tegenkomt is nihil, minuscuul en toch zijn er zoveel gelukkige mensen in Nederland die denken deze ware gevonden te hebben. Jaja, geloof je het zelf?

Liefde is misschien even perfect, maar daarna komen de gebreken en tegenvallende eigenschappen. Stort je niet zomaar onverhoed in een heftige en passievolle romance, maar denk ook even een luttele seconde na. Romantiek kan mooi zijn, als je het goed doet, met de goede persoon, op het goede moment en op de goede manier. Al met al, veel voorwaarden waaraan het moet voldoen.
Teveel.

Kou

Met haar handen in twee nauwsluitende lederen handschoentjes gestoken en haar nek verborgen in de hoge kraag van haar roze jas, probeerde ze zo snel als ze kon over het gladde grijzige wegdek vooruit te komen. Het viel haar zwaar om in deze koude avond naar huis te fietsen. Het was eigenlijk niet eens zo koud voor de tijd voor het jaar, meterologen zouden de huidige temperatuur zelfs mild noemen, maar zij vond het alsnog koud. Ze was een echte koukleum. Warm knetterende haardvuren stonden haar meer aan dan energieke wintersportvakanties. Zelfs de warme chocolade tijdens de après-ski maakten de ijzige kou van de sneeuwvlokjes niet goed.

Maar nu wilde ze slechts zo snel mogelijk de warme biotoop van haar vertrouwde huis, haar thuis, betreden. Het was nog niet zo laat, al deed de donker gekleurde hemel anders vermoeden, maar iedereen leek vroeg naar bed te zijn gegaan. Het dorp leek geheel gedompeld in vredige rust en kalmte. Voor haar was de nacht nog lang niet voorbij, met weemoed dacht ze aan de lange lijst van activiteiten die haar agenda haar deze avond had opgedragen. Natuurlijk kon ze haar eigen principes negeren en stiekem vroeg in bed duiken, maar haar sterke wil stond dat niet toe. Al te lang had ze dingen laten liggen, had ze broodnodige informatie niet tot zich genomen en daarom voelde ze zich waardeloos.

Vanavond zou ze in alle warmte alles doen wat ze maar voor mogelijk hield. Ze zou kennis vergaren.